Διαφορετικές αιτίες θανάτου ανά... νομό!

Το έμφραγμα, τα εγκεφαλικά και τα κακοήθη νοσήματα αποτελούν τις σημαντικότερες αιτίες θανάτου στην Ελλάδα, σύμφωνα με έρευνα του Εργαστηρίου Υγιεινής της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ. Η μελέτη διενεργήθηκε στις 13 διοικητικές περιφέρειες της Ελλάδας για τη δεκαετία 1998-2007 και διαπιστώνει ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο καρκίνος ήταν οι κυριότερες αιτίες θανάτου στη Βόρεια Ελλάδα κατά τη δεκαετία 1998-2007, ενώ στην περιοχή της Αττικής κυριότερη αιτία θανάτου κατά την ίδια περίοδο ήταν τα νοσήματα του αναπνευστικού.
Τα αποτελέσματά της παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια συνεδρίου, στη Θεσσαλονίκη. Προέκυψε πως οι θάνατοι που παρατηρήθηκαν από κακοήθη νεοπλάσματα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας 1998-2007 ήταν στατιστικά σημαντικά υψηλότεροι από τους αναμενόμενους, στην περιφέρεια της Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης, της Κεντρικής Μακεδονίας και της Αττικής. Για τα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος σημαντικά υψηλότεροι από τους αναμενόμενους ήταν οι θάνατοι που παρατηρήθηκαν στην Ανατολική Μακεδονία - Θράκη και την Κεντρική Μακεδονία. Στην Ήπειρο οι θάνατοι από λοιμώδη και παρασιτικά νοσήματα που παρατηρήθηκαν τη δεκαετία 1998-2007 ήταν υψηλότεροι από τους αναμενόμενους. Τέλος, οι θάνατοι από νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος στην περιφέρεια της Αττικής ήταν περισσότεροι από τους αναμενόμενους.
«Από τη μελέτη προκύπτει ότι η θνησιμότητα του ελληνικού πληθυσμού παρουσιάζει γεωγραφικές διακυμάνσεις, κάτι που πιθανώς να αποδίδεται στο ρόλο των περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου και στις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες μεταξύ των περιφερειών της ελληνικής επικράτειας», ανέφερε ο Παναγιώτης Γεωργιανός, μέλος της επιστημονικής ομάδας του Εργαστηρίου Υγιεινής του ΑΠΘ.

Με στοιχεία από το ΑΠΕ-ΜΠΕ

Βλαστοκύτταρα και μηχανική καρδιάέσωσαν 63χρονο στη Θεσσαλονίκη

Ο Ιωάννης Μανωλόπουλος, 63 χρόνων, είχε υποστεί πολλά εμφράγματα από μία ηλικία κι έπειτα. Βρισκόταν, πλέον, στο τελικό στάδιο καρδιακής ανεπάρκειας. Όμως, μία μηχανική καρδιά, σε συνδυασμό με βλαστοκύτταρα, του χάρισε -για δεύτερη φορά- τη ζωή!
Ο κ. Μανωλόπουλος χειρουργήθηκε πριν από δέκα ημέρες, στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ της Θεσσαλονίκης, από ομάδα καρδιοχειρουργών, αποτελούμενη από τους καθηγητές του ΑΠΘ Χρήστο Παπακωνσταντίνου, του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Στίβεν Γουέστμπάι του γαλλικού Πανεπιστημίου Καέν Αντρέ Καγιάτ.
Όπως ανέφερε ο κ.Παπακωνσταντίνου, δεν είναι η πρώτη φορά που χρησιμοποιείται μηχανική καρδιά και βλαστοκύτταρα για την αντιμετώπιση καρδιοπαθειών, αλλά στην προκειμένη περίπτωση τα βλαστοκύτταρα, που έχουν ευεργετική δράση στο μυοκάρδιο, βοηθούν στο να κερδίσει χρόνο ο ασθενής και ίσως μελλοντικά να μπορέσει ν' αφαιρεθεί η μηχανική καρδιά.
«Στην Ελλάδα έχουμε την τεχνογνωσία να κάνουμε τέτοιου είδους επεμβάσεις και να χρησιμοποιούμε τεχνητές καρδιές σε συνδυασμό με βλαστοκύτταρα και οι ασθενείς δεν χρειάζεται να πηγαίνουν στο εξωτερικό. Το κόνσεπτ αυτής της επέμβασης είναι ότι, με τη χρήση βλαστοκυττάρων που δρουν ευεργετικά στο μυοκάρδιο, δίνεται η δυνατότητα να ξεκουραστεί η καρδιά του ασθενούς και ίσως μελλοντικά να αφαιρεθεί η μηχανική καρδιά», ανέφερε ο κ Παπακωνσταντίνου.
Η κατάσταση της υγείας του 63χρονου ασθενούς εξελίσσεται θετικά.

Το κάπνισμα υπεύθυνο για το 30% των καρκίνων

Τα κακοήθη νοσήματα αποτελούν την δεύτερη αιτία θανάτου στον αναπτυγμένο κόσμο, μετά τα καρδιαγγειακά. Την κύρια αιτία των νοσημάτων αυτών, σε ποσοστό 90%, αποτελούν περιβαλλοντικοί παράγοντες. Η διακρίβωση αυτών των παραγόντων , η απομόνωσή τους και η αποφυγή τους, θα είχε ως αποτέλεσμα την αποφυγή της νόσου. Αυτό υποστήριξε ο ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ, Ζαχαρίας Σινάκος, ο οποίος έδωσε διάλεξη με θέμα «Περιβαλλοντικοί παράγοντες κινδύνου στα κακοήθη νοσήματα», στην τελετή έναρξης του 24ου Βορειοελλαδικού Ιατρικού Συνεδρίου, που διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη.
Σύμφωνα με τον κύριο Σινάκο, είναι γνωστό ότι στο κάπνισμα οφείλεται το 30% και πλέον των περιπτώσεων καρκίνου. Επίσης ότι το 30-40% των περιπτώσεων οφείλονται σε διαιτητικούς παράγοντες.
Πιο συγκεκριμένα, έχει συσχετισθεί
η σχέση της αλκοόλης με τον καρκίνο του οισοφάγου( κρασί περισσότερο από 3 ποτήρια την ημέρα),
η μεγάλη κατανάλωση ψαριού, κρέατος, καρυκευμάτων και η λήψη περιορισμένων φρούτων και λαχανικών με τον καρκίνο του στομάχου,
η κατανάλωση κρέατος, λιπαρών και η μικρή λήψη δημητριακών λαχανικών με τον καρκίνο του παχέος εντέρου,
η κατανάλωση κρέατος και ζωικού λίπους με τον καρκίνο του μαστού και του προστάτη.
Αν και πολλοί από τους παράγοντες αυτούς είναι γνωστοί, τα μέχρι τώρα αποτελέσματα δεν είναι ενθαρρυντικά και μέρος της ευθύνης φέρουν και οι υπεύθυνοι της υγείας, οι οποίοι δεν αντιμετωπίζουν το ζήτημα με την δέουσα σοβαρότητα.
Ακόμα μεγάλες επιδημιολογικές έρευνες έχουν δείξει ότι οι χημικές ουσίες που περιέχονται στα τρόφιμα και κυρίως η ύπαρξη φυτοφαρμάκων σ΄ αυτά ευθύνονται για την εκδήλωση κακοήθων νεοπλασμάτων και κυρίως για την εκδήλωση του λεμφώματος, το οποίο έχει αύξηση κατά 3% περίπου τον χρόνο. Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο κίνδυνος από τη χρήση τους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Επίσης έρευνες συνδέουν την χρήση εντομοκτόνων στο εσωτερικού του σπιτιού με την παιδική λευχαιμία.
Η ευθύνη αφορά πολλούς. Πρώτα την Ε.Ε. που ελέγχει την κυκλοφορία των ενώσεων αυτών. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώσεις με πιθανή καρκινογόνο δράση, που κυκλοφορούν, θα αποσυρθούν μετά το 2010.
Σημαντικό περιβαλλοντικό κίνδυνο αποτελεί και η ιονίζουσα και μη ιονίζουσα ακτινοβολία. Για την ιονίζουσα τα αποτελέσματα είναι γνωστά από τη Χιροσίμα. Όμως και οι μικρές θεωρούμενες δόσεις δεν είναι αθώες. Η αξονική τομογραφία για παράδειγμα μπορεί να ξεπεράσει τα όρια ασφαλείας επικινδυνότητας.
Στις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι για 20.000 περιπτώσεις παιδικής λευχαιμίας τον χρόνο, ενοχοποιείται το ραδόνιο, άοσμο αέριο από το έδαφος, κυρίως από ηφαιστειακά πετρώματα, που μπαίνει στα σπίτια, όπου συσσωρεύεται σε κλειστούς χώρους. Η ακτινοβολία του επηρεάζει κυρίως τις μικρές ηλικίες. Στην χώρα μας έρευνες έδειξαν αυξημένα επίπεδα ραδονίου σε εννέα σχολεία της Ξάνθης και του Δήμου Μελίτης στη Φλώρινα. Συνιστάται ο πολύ καλός αερισμός και ο αποκλεισμός υπογείων χώρων για χρήση αιθουσών διδασκαλίας και ιδιαίτερα για νηπιαγωγεία.
Οι αγωγοί ρεύματος υψηλής τάσεως, όταν αυτοί βρίσκονται σε μικρή απόσταση υπάρχει κίνδυνος λευχαιμίας. Στις περιπτώσεις αυτές συνιστάται υπόγεια καλωδίωση σε κατοικημένη περιοχή.
Επίσης μελέτη του ΑΠΘ έδειξε επίπεδα ακτινοβολίας πάνω από το όριο ασφαλείας σε περιοχές του οικισμού του Χορτιάτη. Μελέτη του πολυτεχνείου Αθηνών προτείνει μεταφορά μέρους των κεραιών σε άλλο σημείο.
Εκατοντάδες εργασίες δείχνουν κίνδυνο εγκεφάλου και λευχαιμίας από τη χρήση των κινητών. Δεν αποδείχθηκε ότι είναι ακίνδυνα, ιδιαίτερα για τα παιδιά. Ήδη η κυβέρνηση της Γαλλίας αποφάσισε απαγόρευση χρήσης σε παιδιά κάτω των 12 ετών και συνιστούν την χρήση ειδικών ακουστικών.

Προσοχή σε ημικρανίες-κιρσούς

Οι συνηθισμένες και «αθώες» για το γενικό πληθυσμό ημικρανίες, μπορούν να προκαλέσουν εγκεφαλικά επεισόδια σε νέες γυναίκες, όταν είναι συχνές και εάν αυτές επιβαρύνονται με άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως παχυσαρκία, κάπνισμα, υπέρταση, διαβήτη, αγωγή αντισύλληψης.
Μάλιστα τα εγκεφαλικά - μέχρι προ ολίγων σχετικά ετών, συμβάντα της τρίτης ηλικίας - «κτυπούν» πλέον και νέα άτομα, 35αρηδες, εξαιτίας κυρίως του τρόπου ζωής που διάγουν, ενώ βεβαίως μπορεί να ευθύνονται και κληρονομικοί νόσοι ή παράγοντες, όπως συγγενείς καρδιοπάθειες, νοσήματα του αίματος , του πηκτικού μηχανισμού , του κολλαγόνου, καταστάσεις που επιδεινώνονται όταν τα άτομα καπνίζουν, είναι υπέρβαρα και δεν ασκούνται.
Τα ανωτέρω τόνισε ο επίκουρος καθηγητής Νευρολογίας Δημήτριος Καρακώστας – Μανουσάκης, κατά τη δίωρη ανοικτή συζήτηση με το κοινό, που είχε ως θέμα τη πρόληψη και την αντιμετώπιση των θρομβώσεων και με την οποία ολοκληρώθηκαν οι τριήμερες εργασίες του διεθνούς συνεδρίου Αγγειοχειρουργικής, Aristotle Vascular Experts Meeting. Το συνέδριο διοργάνωσε η Α’ Χειρουργική Πανεπιστημιακή Κλινική του νοσοκομείου Παπαγεωργίου , σε συνεργασία με την Καρδιολογική Κλινική του νοσοκομείου Παπαγεωργίου , την Ελληνική Εταιρεία Αγγειακών Εγκεφαλικών Νόσων και το Β’ Καρδιολογικό Τμήμα του Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου .
Στην ανοικτή εκδήλωση του Σαββάτου, χαιρετισμό απηύθυνε ο Νομάρχης Θεσσαλονίκης Παναγιώτης Ψωμιάδης, υπό την αιγίδα του οποίου πραγματοποιήθηκε η ενημερωτική συζήτηση με το κοινό. Η πρωτοβουλία των διοργανωτών, να γίνει αυτή η απευθείας ενημέρωση πολιτών από διακεκριμένους επιστήμονες , ήταν πρωτοφανής μεν για τα ελληνικά συνεδριακά δεδομένα αλλά αποδείχθηκε επιτυχημένη, αφού στην πρόσκληση του AVEM 2009 ανταποκρίθηκαν περισσότερα από 200 άτομα.
Στις ερωτήσεις των πολιτών, απάντησαν ο καθηγητής Αγγειοχειρουργικής Δημήτριος Κισκίνης, πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του συνεδρίου, ο επίκουρος καθηγητής Νευρολογίας Δημήτριος Καρακώστας – Μανουσάκης , ο διευθυντής της Β’ Καρδιολογικής Κλινικής του νοσοκομείου Παπαγεωργίου Ιωάννης Καπρίνης και ο διευθυντής της Β’ Καρδιολογικού Τμήματος του Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Βασίλειος Βούδρης, ο οποίος συντόνισε και τη συζήτηση.
Στη λίστα των προληπτικών εξετάσεων που πρέπει να υποβάλλονται οι μεσήλικες, ο καθηγητής Κισκίνης συνέστησε , όσοι πλησιάζουν τα 50, να κάνουν υπέρηχους κοιλίας και καρωτιδικών αρτηριών, προκειμένου να προλαμβάνονται τα επικίνδυνα για τη ζωή ανευρύσματα της κοιλιακής αορτής και τα εγκεφαλικά επεισόδια, καθώς οι αγγειακές αυτές νόσοι δεν δίνουν ανησυχητικά συμπτώματα που να προειδοποιούν τους ασθενείς. Οι εξετάσεις αυτές καλύπτονται από όλα τα ασφαλιστικά ταμεία και θα πρέπει να γίνονται συχνότερα από όσους στην οικογένειά τους έχουν ιστορικό ανευρυσμάτων.
Επίσης, ο καθ. Κισκίνης τόνισε ότι όσοι υποφέρουν από κιρσούς – μία βλάβη των υποδορίων φλεβών- θα πρέπει οπωσδήποτε να χειρουργηθούν καθώς οπωσδήποτε μία φορά στη ζωή τους , οι κιρσοί θα δημιουργήσουν θρόμβο/ους. Η εγχείριση γίνεται χωρίς γενική νάρκωση και ο ασθενής νοσηλεύεται μόλις για μία ημέρα. Απαντώντας σε ερώτηση ο καθηγητής διευκρίνισε ότι η χρήση laser δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη χειρουργική επέμβαση, καθώς η εν λόγω τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί σε ασθενείς με περιορισμένες βλάβες, τους οποίους ανακουφίζει προσωρινά, για περίπου μία 5ετία.
Οι γυναίκες , μετά την κλιμακτήριο, θα πρέπει να ελέγχονται για στεφανιαία νόσο, καθώς το αγγειακό τους σύστημα παύει να προστατεύεται από τα οιστρογόνα. Όπως μάλιστα είπε ο διευθυντής της Β’ Καρδιολογικής Κλινικής του νοσοκομείου Παπαγεωργίου Ιωάννης Καπρίνης, οι γυναίκες διατρέχουν πλέον τους ίδιους κινδύνους με τους άνδρες, για να υποστούν εμφράγματα του μυοκαρδίου, συνέπεια των αλλαγών στον τρόπο ζωής τους ( κάπνισμα), με τη διαφορά ότι η κλινική τους κατάσταση μετά από ένα τέτοιο σύμβαμα, είναι χειρότερη από εκείνη ενός ανδρός , λόγω του ότι έχουν πιο λεπτό αγγειακό σύστημα.
Τέλος, επισημάνθηκε ότι η κολπική μαρμαρυγή – μία από τις συχνότερες αρρυθμίες- θα πρέπει να αντιμετωπίζεται έγκαιρα καθώς μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικό επεισόδιο , ενώ συντελεί στη δημιουργία θρόμβων και σε άλλα σημεία του αγγειακού συστήματος, όπως στα σπλαχνικά αγγεία και στα αγγεία των ποδιών.
Συνοψίζοντας τα θέματα που εξετάσθηκαν κατά τη δίωρη συζήτηση, ο διευθυντής της Β’ Καρδιολογικού Τμήματος του Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Βασίλειος Βούδρης, τόνισε ότι η ταχύτατη εξέλιξη των ιατρικών τεχνολογιών, βοηθάει στην αντιμετώπιση ακόμη και πολύ δύσκολων περιπτώσεων, αλλά επεσήμανε τη μεγάλη σημασία ενός υγιεινού τρόπου ζωής, της μη υποτίμησης τυχόν ενοχλήσεων, καθώς και της σωστής συνεργασίας του ασθενούς με τον θεράποντα γιατρό.